Život i rad Nikole Tesle u Budimpešti predstavljeni u Beogradu

U Beogradu je svečano otvorena izložba pod nazivom „Tesla u Budimpešti”, koja prikazuje godinu (1881) koju je Nikola Tesla proveo u Budimpešti – period u kojem je inspirativno okruženje mađarske prestonice postavilo temelje njegovim kasnijim svetski poznatim izumima.

Inicijator postavljanja ove izložbe bio je beogradski institut „Collegium Hungaricum”.

Postavka kroz autentične predmete i tematske panele prikazuje Teslin život i rad u Budimpešti, njegovo prijateljstvo sa Antalom Sigetijem (Szigethy Antal), kao i rađanje ideje o motoru naizmenične struje i njen uticaj na čitav svet.

Robert Kasab, direktor „Collegium Hungaricum”-a u Beogradu: „Cilj je bio da se prikaže da je mali, ali važan deo života svetski poznatog naučnika Nikole Tesle vezan za Mađarsku. Možda i nije tako mali, ako se setimo da su njegovo prijateljstvo sa Antalom Sigetijem i rad u telefonskoj centrali bili vrlo inspirativni. To je ujedno bilo i prvo međunarodno okruženje u kojem se Tesla kretao, a Budimpešta je tada prolazila kroz fantastičan razvoj – kao i čitava Mađarska. Želeli smo, dakle, da ne ispričamo samo njegovu priču, već i duh tog vremena.”

Nikola Tesla, svetski poznati naučnik i pronalazač, boravio je u Budimpešti tokom nekoliko meseci 1881–1882. godine, kada je nastala ideja za jedan od njegovih najvećih izuma – motor naizmenične struje. Ova činjenica bila je povod za saradnju mađarskih i srpskih institucija, koja je ostvarena upravo kroz ovu izložbu.

Beogradski Muzej Nikole Tesle od 1952. godine čuva naučnikovu zaostavštinu: originalne dokumente, knjige i časopise, kao i neke od instrumenata i uređaja koje je Tesla sam konstruisao – koji se takođe mogu videti na izložbi.

Vladimir Perić, kustos Muzeja Nikole Tesle u Beogradu: „Njegova zaostavština obuhvata čuveni Teslin arhiv, koji sadrži više od 160 hiljada dokumenata. To je najvažniji deo koji Muzej čuva. Pored toga, tu su svi lični predmeti koji su bili uz njega u trenutku smrti, a koje je njegov sestrić Sava Kosanović doneo i ostavio kao osnovu za osnivanje muzeja. Ono što je za istraživače Teslinog života najvažnije jeste upravo taj obiman arhiv sa brojnim dokumentima, koji je UNESCO 2003. godine uvrstio u registar „Pamćenje sveta”, što predstavlja najviši oblik zaštite kulturnih dobara.”

Tekstualni deo izložbe „Tesla u Budimpešti” pripremili su stručnjaci Mađarskog muzeja tehnike i saobraćaja, a tematske panele na mađarskom i srpskom jeziku otvorio je Čaba Domonkoš, rukovodilac odeljenja pomenutog Muzeja tehnike i saobraćaja Mađarske.

„Jednostavno je nacrtao u pesku – možda to nije odmah stavio na papir, već tek u Americi – ali je ideja već bila rođena. U Budimpešti je u telefonskoj centrali konstruisao i zvučnik. Bio je izuzetno aktivan čovek, a Puskaš je u njemu prepoznao potencijal, dao mu preporuku – i to je bio početak Teslinog puta ka svetskoj slavi.”

Otvaranje izložbe „Tesla u Budimpešti” završeno je projekcijom filma o životu i radu slavnog naučnika i pronalazača Nikole Tesle. Postavka će biti dostupna za posetioce do 30. novembra.