U Subotici svečano otkrivena spomen-ploča u čast Karolja Biroa
Karolj Biro je vodio grad između 1902. i 1918. godine, i tokom njegovog mandata kao gradonačelnika, podignuta je Gradska kuća u stilu secesije, kao i mnoge druge zgrade u Subotici i na Paliću, koje i dan danas imaju veliki značaj.
Zgrada u ulici Braće Radić pod brojem 7 postala je poznata kao porodična kuća Karolja Biroa. U vlasništvo nekadašnjeg gradonačelnika Subotice kuća je došla 1889. godine, on ju je obnovio 1911. godine i od prizemne kuće sagradio palatu. Stilski pripada neogotici, a sagrađena je po planovima Titusa Mačkovića.
Grad se u to vreme intenzivno razvijao, 1912. godine Karolj Biro je predao na upotrebu Gradsku kuću, kao i kompleks objekata građenih u stilu secesije na Paliću: vodotoranj, muzički paviljon, ženski štrand i veliku terasu. U čast Karolja Biroa otkrivena je spomen-ploča na fasadi njegovog nekadašnjeg doma.
Dr Balint Pastor, predsednik Saveza vojvođanskih Mađara: „Možemo da se zahvalimo Ištvanu Pastoru što je ponovo usadio sećanje na Karolja Biroa u srca i duše Subotičana i vojvođanskih Mađara. Današnjim političarima, kolegama političarima poručujem da je politička sreća promenljiva i da birači nisu uvek zahvalni na rezultatima, pa čak ni tako veliki rezultat koji se može pripisati Karolju Birou, nažalost, nije dovoljan da se obezbedi sećanje na njega, da ono bude zabetonirano vekovima i da ga Subotičani sigurno pamte.”
Tibor Aknai trenutno živi u Budimpešti. On je potomak brata Karolja Biroa. „Popeo sam se uz stepenice gradske kuće. Rekao sam dobar dan, ja sam Tibor Aknaj, došao sam iz Budimpešte i želeo bih da istražujem porodicu Biro, jer sam potomak. Gospođa u arhivu me je pogledala i pitala, koju porodicu Biro? Rekao sam, baš tu porodicu Biro, i bukvalno su i stolicu obrisali ispod mene. Dobio sam takav prijem, nisam mogao ni da sanjam. Nenadmašna ljubaznost, gostoprimstvo i usluga ovdašnjih ljudi traje od tada. Današnji dan je za mene čudo.”
Dr Imre Dukavič,vanbračni praunuk Karolja Biroa, došao je na svečano otkrivanje spomen-ploče sa porodicom, a sa sobom je doneo i jednu fotografiju snimljenu 1910. godine. Njegov deda, Imre Grob, vojni oficir, bio je sedam godina u zatvoru u Prvom svetskom ratu, zbog toga ga nema na fotografiji - rekao je. „Ali na fotografiji je njegova žena, njegova svekrva Gizela Sarić, na njoj je Karolj Biro i moja majka kao devojčica, kao i njen mlađi brat. Za ovu kuću nas, praktično, veže hiljadu niti. Čak imam i uspomenu iz detinjstva, jer smo bili ovde nekoliko puta tokom i posle Drugog svetskog rata, ali je nažalost Karolj Biro preminuo 1952.godine.”
Savez vojvođanskih Mađara je dao ime svojoj fondaciji po Karolju Birou, i ta fondacija je inicirala i realizovala postavljanje spomenika Karolju Birou u punoj veličini pored Gradske kuće, kao i renoviranje porodične kuće, koje je započeto 15. septembra. 2022. Radovi na rekonstrukciji završeni su 20. aprila 2023. godine.
